Sakın Reklam Çıkmayın! Dunning-Kruger Tuzağında Batmadan Dinleyin

Dunning-Kruger etkisini daha önce hiç duydunuz mu? Duymadıysanız hiç problem değil, iddia ediyorum. Koca bir toplumun belki de sadece %3'ü ya da %5'i bu kavramın ismini duymuştur. Ne anlama geldiğini gerçekten biliyordur diyebilirim. Ama bugün bu azınlığın bildiği o kavram aslında hepimizin her gün maruz kaldığı bir gerçeği anlatıyor bizlere. Ne demek biliyor musunuz?

Cahil cesarete. Yani bir konu hakkında ne kadar az bilgiye sahipseniz kendinize o konuda o kadar dev bir uzman sanma yanılsaması. Bugün biraz bu yanılsama üzerine yani dijital dünyada özellikle dijital pazarlamadaki o bildiğini sanma illüzyonu üzerine konuşmak istiyorum arkadaşlar. Dunning-Kruger aslında bu iki kişi Amerikalı sosyal psikologlar birisi David Dunning diğeri de Justin Kruger. Bunlar 1999 yılında tanımlanan ve İngilizce'de literatüre dayalı psikolojik bir kuram haline getirmişler soyadlarına.

İşte bu bölümde gelin bu cahil cesaretini hep birlikte konuşalım sevgili dostlar. Ben Faruk Toprak. Türkiye'de dijital pazarlama podcastine hoş geldiniz. Yeni bir haftadan hepinize selamlar. Geçtiğimiz günlerde istatistiklere bakarken o her gün verdiğimiz emeği düşünürken kendime sordum. Acaba değiyor mu dedim.

Sonra sahaya baktım. Gördüğüm tablo beni hem irkiltti diyebilirim hem de bu bölümü çekmem için beni kamçıladı sonuna kadar. Yani artık her köşe başında, her toplantı masasında hepimiz şu cümleleri duyar olduk. Faruk Bey, biz o hedef kitle işini zaten ChatGPT'ye sorduk. Reklam metnini de Cemine'ye yazdırdık. Stratejiyi yapay zeka çıkardı.

Bir uzmana neden ihtiyacımız olsun ki? Değil mi? Bu cümleleri hemen hemen hepimiz duymaya başladık. Soruyorum o kişilere. Gerçekten mi ya? Bu kadar kolay mı?

Yani sen birkaç satır prompt yazarak Meta'nın, Google'ın o her saniye değişen ve bütçeleri saniyeler içinde eritebilen o vahşi reklam dünyasını çözdüğünü mü düşünüyorsun ya? Ufak bir promptla. İşte ben de bugün dedim ki bu Dunning-Kruger eğrisinin en tepesinde durup ben her şeyi çözdüm diyenlerin neden çok yakında büyük bir duvara toslayacağını konuşmak istiyorum dedim. Yani pazarlamacının gerçek değerini o yapay zeka ilizyonundan çekip çıkarmak istiyorum bu bölümde. Gerçekten. Biraz kızmış olabilirim ama sektörde bu kadar uzman varken ve bu kadar uzmanın emeği hakkı yenirken bir tane promptla gerçekten yani eğitimsiz insanların her şeyi çözdüğünü sanması beni çileden çıkartmaya başladı.

Ve diyorum ki artık diyorum ya hani gerçekten bırakalım da şu vahşi reklam dünyası bunları alt üst etsin. Gerçekten yani hepimizde bir gerçeği görelim diyorum ama sonra da diyorum ki sakin. Bakın arkadaşlar chat GPT veya diğer yapay zeka araçları inanılmaz asistanlar ve ben bunların gücünü küçümsemiyorum. Yahu bunu en çok kullananlardan biri benim. Bir sürü yapay zeka aracına tonlarca para ödüyoruz ajansta. Yetmedi Almanya'da özel sunucu aldık.

O özel sunucunun içine NIT'nin özel yapılarını kurduk. Ya o kadar acayip sistemler geliştiriyoruz ki kullanıyoruz ki biz bile bazen işin içinden çıkamıyoruz. Ama basit bir promptla bu olayı bu kadar basitleştirmeyin ya. Yani size sesleniyorum arkadaşlar basitleştiren arkadaşlara sesleniyorum. GPT'ye şunu yazdım şunu söyledi. Bak bak bak yani ne güzel değil mi?

Yani bir insanın asistanı olabilir ama siz bu asistanınız aracılığıyla ben her şeyi biliyorum her şeyi yaparım etkisine girmeyin arkadaşlar. Bu ilizyondan çıkın. Bakın size sadece şunu diyorum bir asistanın size şunu yapabilirsiniz demesiyle sahaya inip o işi yapmak arasında dağlar kadar fark vardır. Konuşmak kolay önemli olan icraattır arkadaşlar. Size bir şöyle örnek vermek istiyorum. Bakın internete girip dünyanın en ünlü şefinin beef velikton tamam mı bu adam?

Tarifini kelimesi kelimesine indirebilirsiniz. Hangi derecede pişecek? Ne kadar tuz konacak? Hepsi yasar. Bakın açık bu halka açık. Peki o tarifi elinize aldığınızda siz Michelin yıldızlı bir şefi mi oluyorsunuz ya?

Yani mutfağa girip o eti fırına attığınızda fırının o günkü nem oranını, etin dokusunu, yağını, o anki cızırtısını tarifte dokuyarak hissedebilir misiniz arkadaşlar? Hayır tabii ki de. Ben size bir şey söyleyeyim mi? Eti yakarsınız. Hele ki daha önce o restorana girmediyseniz mutfağa ateşe verirsiniz. Ya bu iş bu kadar kolay mı?

İşte yapay zekanın verdiği reklam stratejileri de tam olarak o yemek tarifi gibi. Bakın yapay zeka kuralları bilir ama oyunu bilmez. Oyunu o ekranın başında yıllarını harcamış, bütçelerini yönetirken uykusuz kalmış gerçek bir dijital pazarlama uzmanı bilir. Bakın ben buradan tüm dijital pazarlama uzmanlarını, uzman yardımcılarını, stajyerlerini, yöneticilerini, direktörlerini, herkesi savunuyorum. Tamam mı? Herkesi savunuyorum.

Bugün bu bölümde Dani Krageller'in gerçekten yani hani artık neyse devam ediyorum. Ne kadar dolduğumu gördünüz değil mi? Yani inanamıyorum ya. Neyse arkadaşlar bakın yemek tarifini anlattım. Olay yani çok basit aslında. Yani sen dünyanın en ünlü şefinin yaptığı yemek tarifisini indir.

Gir mutfağa yap bakalım aynı lezzeti veriyor mu? Ya bu şuna benziyor. Bakın konu veriyi okumak değil, veriyi anlamlandırabilmek. İnsanların pazarlama uzmanlarını hafife almasının temelinde bizim işimizin sadece hedef kitle seçip bütçe girmekten ibaret olduğunu sanmaları yatıyor. Bakın belki bizde de hata var. Bizde işimizi gerçekten doğru bir şekilde anlatamamış olabiliriz.

Ama halbuki bu bizim işimizin yüzde sekseni teknik değil. Sosyolojik ve psikolojiktir arkadaşlar. Yapay zeka etten, kemikten ve cüzdandan bunun haberi yoktur. O hiç ay sonunu getirme stresi yaşamamıştır. Onun verdiği sadece bilgidir. Yani biz pazarlamacılar sadece veriyi okumayız arkadaşlar.

Biz o verinin arkasındaki insanı, kültürü ve o günkü ruh halini anlamlandırırız. Tüketicilerin ruh halini anlamlandırırız. Hele ki Türkiye gibi bir pazarda etrafımız savaşlarla dolu. Yani biz bunu çok normalleştirdik ama yaşadığımız bu ülkede bu kadar ayakta kalabilmemiz bile bence takdire şayen bir durum. Yahu Almanya'da yüzde üç enflasyon olduğunda insanlar çıldırmaya başladı ya. Yani hani Almanya gibi bir ülke yüzde üç enflasyonda o kadar stres yaptı, o kadar kaygı yaptı.

Anlatabiliyor muyum ya? Böyle dinamik bir ülkede sadece basit bir prompla her şeyi çözebildiğini sanan o Dunning Krager'lar. Arkadaşlar bu bölüm sizlere gelsin. Tamam mı? Bakın bir uzmanı uzman yapan şey bu strateji kağıt üzerinde harika duruyor. Ama bizim pazarda Türkiye şartlarında bu çalışacak mı?

Buna bilebilmek. Ya da çalışmadığı zamanda cesaretli bir şekilde bunu üstlenebilmek. Bu çalışmadı ama şu şu sebeplerden dolayı çalışmadı diyebilmek. Arkadaşlar öyle değil mi? Yapay zekanın bütçeyi komple harcadığını düşünün. E tamam para harcandı.

Sonuç? Sonuç yok. Kimi suçlayacaksın? Open AI'ın CEO'sunu mu suçlayacaksın? Kimi suçlayacaksın? Yani hani yapay zeka sana çok güzel hedefleme yaptı.

Eee suçlayabileceğin biri var mı? Ha konu suçlamak değil. Konu bu olayları üstlenebilip çözümü sunabilen kişidir arkadaşlar. Ben buradan meslektaşlarıma da bir çağrıda bulunmak istiyorum. Değerinizi bilin. Bakın sevgili meslektaşlarım, ajan sahipleri, bir patron karşınıza geçip

AI zaten yapıyor derse moralinizi bozmayın. Kendinizi o yavaş ilerliyor hissine kaptırmayın. Çünkü o yapay zekaya güvenip bütçesini bir gecede çöpe atan o işletme sahipleri var ya, elinde sonunda, bakın Faruk dedi dersiniz, kapınızı çok daha büyük bir panikle çalacaklar. Bakın, sizin değeriniz risk yönetiminde.

Ben burada yapay zekayı neye benzetiyorum biliyor musunuz? Çimento ve tuğlaya benzetiyorum. Çimento ve tuğla ucuzladığız diye sizin o mimar gibi düşünün kendinizi. Mimarın değeri düşmez, tamam mı? Çimento ve tuğla ucuzladı diye o mimarın değeri düşmez. Aksine herkes derme çatma binalar yapmaya başladığında sağlam bina diken uzman mimarın

değeri katlanarak artar. Bak çok net bir örnek verdim. Çimento ve tuğla ucuzladı diye o derme çatma bina yapanlar en ufak bir depremde yıkılıp gidecekler arkadaşlar. Siz mimar gibi düşünün kendinizi. Değerinize her zaman yüksekte tutun.

Bugün o Dunning-Krager yanılsamasının perdesini aralamak istedim. Eğer bakın bir iş etme sahibiyseniz ve beni dinliyorsanız şu anda lütfen bu ilüzyonun içine girmeyin. Girdiyseniz de bir an önce çıkın. Ameliyatınızı Google'dan okuyarak kendi kendinize yapmıyorsunuz değil mi? Yani yapamıyorsunuz.

Markanızın can damarı olan o pazarlamayı da sadece algoritmaya bırakmayın ve uzmanlara kulak verin. Bakın bölüm size hitap ettiyse LinkedIn'den ya da YouTube'dan yazın tartışalım. Yani ben bu konuya açayım arkadaşlar. Ben yapay zekayı kötülemiyorum ama bu Dunning-Krager'ları artık yani hani ne desem bilemiyorum yani şu Dunning-Krager'ları şöyle piyasadan alıp atmak istiyorum ya.

Gerçekten ve sevgili meslektaşlarım lütfen değerinizi bilin siz çok değerlisiniz. Hepimiz değerliyiz tamam mı? Meslek de değerli, mesleğimiz de değerli. O yüzden bu Dunning-Krager'lara kulak asmayın. Sakin kalın. Bakın çok yakında yavaş yavaş o binalar çökecek.

O çimento ve tuğlalarla sadece bir mimara ihtiyaç duymadan yani o neyse lafı uzatmıyorum. Hepinizi seviyorum. Bu bölümü beğendiysen Spotify'da Apple Podcast'ta 5 yıldız bırakmayı unutmaz. Bir de zili açarsan sevinirim. O bildirimler var ya onu da açarsan sevinirim. Sanırım ilk defa bu kadar yükseldim.

Ama yani neyse hadi bakalım. Kendinize çok iyi bakın. Haftaya görüşmek üzere. Hoşçakalın. Bay bay.