Advertising Board Decisions and Limits in Commercial Communication

Evet, Türkiye'de Dijital Pazarlama Podcast'imizle, yeni yılın ilk podcast'iyle, ilk yayınıyla sizlerle birlikteyiz. Ben Ulaş Gökhan Gümüş, karşımda Faruk Toprak var. Öncelikle herkese merhaba. Faruk, bir merhabana alalım, bir ses ver. Evet, herkese merhaba. Ben de Faruk Toprak. Yalan olmasın yani. Faruk Toprak var diyorum.

İnansın insanlar. Evet, bugün çok önemli bir konuyu tartışacağız. Hem ajans olarak hem hizmet verdiğimiz markalar olarak önemli bir sorumluluk taşıyoruz. Reklam kurulu kararlarından bahsedeceğiz. Özellikle bazı kritik alanlar, örneğin sağlık sektörü gibi, emlak sektörü gibi, siyaset alanı gibi alanlarda reklam yayını yaparken, kampanya yayını yaparken önemli kurallara tabiyiz. Bu kuralların bir kısmı uluslararası kurallar, bir kısmı iç hukuku doğrudan ilgilendiren kurallar ve reklam kurulu kararlarını düzenli olarak dijital pazarlama uzmanlarının aslında tüketmesi gerekiyor. Hangi markalara, hangi konularda ne gerekçeyle nasıl cezalar verilmiş?

Bu çok önemli bir konu çünkü aynı hatalara yaparak aslında farkında bile olmadan, istemeden hizmet verdiğimiz bir markaya ciddi zararlar verebiliriz. Bununla ilgili bir örnek söyleyebilirim. Sağlık sektöründe hizmet verdiğimiz bir markanın Türkçe sayfalarından birinde yer alan iki tane keyword nedeniyle geçtiğimiz hafta 358 bin TL'lik bir ceza yaptırımı uygulandı. Dolayısıyla bu sadece reklam da değil aslında, web sitenin içinde yer alan metinler, web sitenin iddia ettiği metinler de buna dahil. Bu konuda Faruk'un söylemek isteyeceği çok önemli şeyler olacaktır. Reklam kurulu kararlarıyla ilgili ki yanlış bilmiyorsam 2012'den beri yayınlanıyor.

2024'deyiz şu anda. 2024 itibariyle reklam kurulu kararlarıyla ilgili sen ne söylemek istersin Faruk? Tekrardan herkese merhaba. Şimdi biz bir reklam çıktığımızda bu dijital olabilir, televizyon reklamı olabilir, billboard olabilir, hiç fark etmiyor. Mağazanın üzerinde outlet yazar ancak içeriye girersiniz ne outlet fiyatı bulabilirsiniz ürünlerin üzerinde ne de mağaza gerçekten outlet'tir. Yani outlet mağaza değildir.

Bu bile Türkiye Cumhuriyeti Ticaret Bakanlığı tarafından yayınlanan reklam kurulu kararlarına yansıyor ve Türkiye Cumhuriyeti'nin verdiği cezaları tek tek gösteriyor. Şimdi arkadaşlar bir reklam çıkmadan önce ya da bir web sitenizde içerik yazmadan önce, pazarlamadan önce ya da sonra hiç fark etmiyor. Mutlaka bir destek almanızı öneriyorum. Bu destek hukuki bir destek olmalı ve sizi koruyacak tabanlı yani sizi koruyacak markanızı bilen, sizi tanıyan, ürününüzü bilen bir hukuki bir destek olmalı. Danışmanlık olmalı. Bunu neden sağlamalısınız?

Kendinizi güvence altına, garanti altına alabilmek için. Bu tarz cezai durumlara ya da cezai yaptırımlara maruz kalmak şu şekilde oluyor genelde. Bir şikayetin ortada olması lazım. Yani bir şikayet edenin ortada olması lazım. Bir de şikayetçinin olması lazım. Burada şimdi kişiler ya da kurumlar rekabette olduğunuz rakip firmalar bile olabilir bunlar.

Sizi şikayet edebilirler Ticaret Bakanlığı'na ve Ticaret Bakanlığı da ürününüzü, web sitenizi artık her neyse bahse konu olan şey neyse onu inceleme altına alır, mercek altına alır ve detaylı bir şekilde inceler. Size geri dönüşü şu şekilde olur, bazen parasal ceza olur ki bu çok kötü bir şey bence markalar açısından. Ulaş senin bahsettiğin gibi çok üzücü bir durum. 300 küsur bin TL, 158 bin TL gibi bir ceza almışlar, çok kötü bir şey. Markaya ek bir yük bu ve dolayısıyla zarar niteliğinde bir şey. Diğer konuda bazen maddi olarak da ceza vermeyebilir reklam kurulu karar.

Direkt reklamı durdurma, yürütmeyi durdurma tarzında yaptırımlarla ve sonuçlarla karşılaşabilirsiniz. Her ay, örneğin şu anda mesela Ocak ayındayız, Ocak 2024 ayındayız. Bu ayda Aralık ayında yayınlanmış, cezası kesilmiş firmaların listeleri Ticaret Bakanlığı'nın reklam kurulu kararlarında yer alıyor. Bu herkese açık, örneğin bugün gittiniz bir tane firmayı şikayet ettiniz, rahatsız oldunuz. Adam size çok şey vaat ediyor değil mi? Dolayısıyla o kişiyi Ticaret Bakanlığı'na şikayet ederek ya da o firmayı Ticaret Bakanlığı'na şikayet ederek bunun inceleme altına alınmasını sağlayabilirsiniz.

Keşke zamanında şeyler vardı ya, bu işte terlik satıyor, bu terliği giyen gece rüyasında Peygamber Efendimiz'i görecek. Hala var abi, o zamanında değil o. Sevgili Cübbeli Ahmet Efendi'ciğimiz satıyor. Dolayısıyla mesela bu gibi... Acaba onlarda şey oluyor mu ya, ne bileyim Black Friday kampı nasıl ya? Yani Black Friday, Thanksgiving değil mi?

Ya da ne bileyim bu sefer alırsan sevgili peygamberimizin yanı sıra Hazreti Ömer'i de görürsün, bu aralıkta alırsan falan gibi. Var mı bilmiyorum gerçekten ama bir de pazarlamanın bu tarafı var. Evet, ya bunlar çok tehlikeli şeyler. Pazarlama aslında baktığında manipülatif teknikleri olan, yöntemleri olan çok tehlikeli konular, çok tehlikeli şeyler. Ama keşke herkes bilinçlense bu tarafta, bu konuda. Alıcılar, müşteriler, potansiyel müşteriler, insanlar, bireyler keşke daha çok bilinçlense ve bir şeyi almadan önce daha da detaylı araştırabilse.

Çok konuyu dağıtmadan. Reklam kurulu kararları çok önemli. Ticaret Bakanlığı bunu yayınlıyor. Her ay yayınlıyor ve şu anda Ocak ayındayız. Aralık verileri, aralık raporları Ticaret Bakanlığı'nın sayfasında yayınlanacak. Biz şöyle bir şey yaptık ajansta.

Bunu size de öneririm. Tüm dokümanları PDF formatında paylaşıyorlar. Tüm dokümanları bilgisayarınıza indirin. Ve bunları birleştirin. Akabinde aklınıza takılan bir soru işareti olduğu zaman, örneğin ben web sitesinde şu kelimeyi kullanmak istiyorum. Atıyorum deneme kelimesini kullanmak istiyorum.

Ve ya da reklam metninde, bakın web sitesinde olmak zorunda değil. Reklam metninde şu kelimeyi kullanmak istiyorum dediğinizde o raporlara gidip direkt o kelimeyi aratabilirsiniz. Ve o kelimeden daha önce başka bir firma ceza yemiş mi bunu görebilirsiniz. En azından hızlı çözüm olabilmesi adına söylüyorum ben bunu. Belki hukuki danışmanlık destek de alamıyor olabilirsiniz. Maddi olarak size yük de olabilir.

Ama şöyle düşünün, 20 bin ya da 30 bin avukatın ücreti her neyse. Ona verdiğinizde sizi daha ciddi yüksek miktarlarda cezalardan kurtarabilir. Çünkü bahsettiğin rakam mesela ulaş... Tabii orada bir düzeltme yapayım. O bizden kaynaklı değil. Sevgili markamızın daha önceden oluşturduğu, bizden önce oluşturduğu web site ile alakalı bir durum.

Denetlenmemiş bir durum. Ki biz o duruma hemen müdahale edip sorunu çözümledik. Gerekli itirazda da bulundular. Ama günün sonunda orada şu çok önemli bir konu. Bir kelime yüzünden bile özellikle bazı hassas sektörlerde çok ağır cezalarla karşılaşabilirsiniz. Kesinlikle katınıyorum.

Bir bilişim hukukçusu konu hakkında uzman bir danışmana ihtiyaç var ki bu reklam ajansı değil. Bazen bunu reklam ajanslarından da bekliyorlar. Reklam ajansının uzmanlığı bu değil. Bu hukukçunun dahil olması gereken bir durum. Çünkü bizim de orada neticede bir hukuk eğitimimiz yok. Dolayısıyla bizim de orada yeterli olamayacağımız durumlar olabilir.

Yani bir PDF dosyasındaki kontrol F ile yapılacak bir aramanın dışında da bir durumla karşılaşılabilir. O yüzden ciddi markaların bu noktada aylık danışmanlık alması çok önemli. İlgili bir hukukçudan. Evet ben bir de raporları incelerken şuna da çokça kez karşılaşıyorum şununla. Biliyorsunuz hepinizin telefonuna 850 numaralardan bir çağrı geliyordur. İşte size Digiturk satmaya çalışıyordur vs. vs.

Şimdi bu raporları açtığımda Digiturk'e yönelik bu tarz oluşturulan çok fazla şikayet var. Ama firma Digiturk değil. Firma başka bir firma. A firması. Ama Digiturk'ü satıyor. Sizi 850 numaradan arıyor.

Mesela bu tarz şikayetler hiç çözüm bulamamış. Ulaş çok enteresan bir şekilde cezai yaptırımı olmamış. Bu şikayetlerin sonucunda yayınlanıyor çünkü raporda incelediğimizde. Bu çok enteresan gelmişti bana. Yani aslında suçlu bir bakıma. Çünkü numaramızı bir şekilde bulmuş.

Ve bizi sürekli telesekreterle birlikte. Yani hani açıyorsun karşında kişi de yok. Direkt işte Digiturk paketi satıyorum sana diyen bir sesli bir mesaj var arka tarafta. Ve çok rahatsız edici bir şey. Orada sanırım harekete geçilmesi için kanunun daha net olması gerekiyor. Ya da kanun yeterince netse bir içtiyata gerek var.

Verilecek bir kararla birlikte. Bu kararın bağlayıcı içtiyata dönüşmesi ve sonraki kararların buradan hareketle belirlenmesi gibi bir duruma ihtiyaç var. Ama o noktada maalesef sadece oraya girecek olursak çok daha derine gider bu konu. Ben mesela hayatım boyunca hiç kumar oynamamış biriyim. Çok bundan zevk alan birisi değilim. Oynamayı da bilmiyorum.

Mesela işte futbol maçında handikap ne demek bilmiyorum. Ama bana her gün en azından hiç gelmezse 20-25 tane yasa dışı Bering sitesinden SMS mesaj geliyor. Ve hiçbir tanesinin de sitesine girip bir ne bileyim herhangi bir lead oluşturmadım. Ya da herhangi bir cookie bırakmadım. Dolayısıyla o noktada bu kararlar onlarla ilgili de sonuç vermiyor diye düşünüyorum. Hatta geçen gün ilginç bir şeyle karşılaştım.

Sen çok o taraklarda bezin yok biliyorum. Futbol maçlarını pek izlemezsin. Ben iyi bir Fenerbahçeli olduğum için özellikle Fenerbahçe maçlarını izliyorum. Bir kafedeydik arkadaşlarımla Trabzon maçı 2023'ün son haftalarında. Abi Trabzon bir Türk takımıyla oynuyor. Yani league maçı, süper league maçı ve white bet ya da wet bet.

Yok wet bet çok seksi olur. White bet olması lazım. White bet adında bir bedding şirketinin yandaki panolarda reklamını gördüm. Yani yasadışı bir bedding şirketinin süper league maçında reklamını gördüm. Dolayısıyla orada sanırım çok daha farklı bir işleyiş var. Çok benim anlamadığım hukuki açıdan da çok aklımın bir türlü yatmadığı bir işleyiş var.

O yüzden oraya gelene kadar hani buralarda da alınması gereken net kararlar var ki buraları çözülebilsin diye düşünüyorum. Bilmiyorum sen ne düşünüyorsun? Bir de şöyle bir şey var o kadar çok fazla şeye maruz kalıyoruz ki yanlış reklamlar, aldatıcı reklamlar neyi nasıl takip edeceğimizi bilmiyoruz bence. Dolayısıyla bunlar da gözden kaçanlar olabilir. Bir de bu tarz konular hep birinin şikayet etmesiyle ortaya çıkıyor. Yani birinin şikayet etmesi gerekiyor ki reklam kurulu kararlarında detaylı bir şekilde incelensin ve bunun suç olup olmadığı tespit edilsin şeklinde.

Ama tabi günün sonunda baktığımızda bu bence faydalı işletmeler için korkutucu olarak görünebilir. Ama siz önleminizi alırsanız detaylı bir şekilde kendinizi korursanız eğer bundan da çok rahat bir şekilde başa çıkabilirsiniz bu konuyla. Tekrardan özetleyecek olursak bu konuyla ilgili bence bilişim hukuku ve hukuki danışmanlık almanız sizin için çok çok faydalı olur. Sektör olarak illa sağlık sektöründe olmanız gerekmiyor. Bu podcastın en başında dediğim gibi yani bir mağaza olabilirsiniz ve mağazada yanlış bir beyan ya da mağazanın o camında afişinde asılı olan o kampanyayı göstermeyecek bir içerik ya da yanlış kampanya betimlemesi çok ciddi cezalara maruz kalmanıza sebebiyet verebilir. Hatta geçen gün şeyi gördüm raporlarda bize yakın olması sebebiyle söylüyorum buradaki Watergarden'da yani Ataşehir'deki Watergarden'da yer alan bir mağazanın maruz kaldığı bir ceza var.

Bu outlet muhabbetinden dolayı. Dolayısıyla tüm mağazaların tüm işletmelerin bireylerin herkesin bu konuda çok dikkat etmesi gerekiyor ve profesyonel destek ve danışmanlık almanız gerekiyor. Bir de reklama ben şuna yazayım kimse bunu görmez fark etmez demeyin artık arkadaşlar herkes herkesin reklamını görebiliyor bu arada. E tabi zaten işte şeffaflık merkezi vesaire yani reklamı o an görmesem bile dur bakayım rakibim ne yapıyormuş daha önce ne yapmış diye incelediğinde zaten pat diye şeffaflık ilkesi gereği hem meta tarafı hem Google tarafı ve diğer birçok taraf bunu zaten paylaşıyor. Dolayısıyla bir kişinin şikayet etmesine bakar. Dolayısıyla ben öyle bir riski almanın çok akıllıcı olmadığını düşünüyorum.

Bir de şey var mesela Google'da reklam hesabı doğrulama olayı geldi. Evet. Bu çok önemli bir konu ve siz mesela kendi reklam hesabınızdan bilmediğiniz kişilere firmalara sakın ha reklam çıkmayın. Sonrasında başınız ağrır bu hukuki mecraların gideceği nokta hangi reklam hesabından bu reklam çıkıldığı olacak ve siz olduğunuz tespit edilirse sizin de başınız ağrıyabilir. Dolayısıyla burada güvendiğiniz markalarla çalışın güvendiğiniz kişilerle çalışın. Burada bu bölümde ya da bir önceki bölümde konuşmuştuk hatta bir önceki bölüm Merchant Center'da konuşmuştuk hatırlıyor musun?

Evet. Amerika ürün üretenler ulaşıyor sana işte benim ürünümü yayınlat Merchant Center'da vesaire. Ya bu Bitcoin'de çok oldu mesela inanılmaz bu Bitcoin siteleri işte Bitcoin satın al yazınca benim sitem çıksın Google reklamı basalım falan diye. Çok enteresan konular ya da bu betting işte senin bahsettiğin bahis firmaları. Evet. Abi sitenin birebir aynısını yapıyor kopyalıyor sen zannediyorsun ki orijinal siteye giriş yapmışsın yani hiç uzaktan yakından alakası yok.

Yatırdığım para çöp. Bu gibi durumlara maruz kalmamak adına her zaman güvendiğiniz firmalarla çalışın. Kendinizi riske atmayın. Bu haftanın konusu reklam kurulu kararları ve reklamlarda dikkat etmemiz gereken süreçlerdi. 2024'de böyle biraz korkutucu bir bölümle giriş yaptık ama aman ha korkmayın sakın. Sadece daha da dikkatli olmanızı öneriyorum.

Bir sonraki hafta yepyeni bir bölümle tekrardan karşınızda olmak dileğiyle diliyorum. Ben Faruk Toprak. Ben Ulaş Gökhan Gümüş. Herkese yeni yıldaki bu ilk podcastin sonrasında güzel haftalar diliyorum. Önümüzdeki haftaki yayınımızda tekrar bir arada olacağız. Kendinize iyi bakın.

Hoşçakalın. Bay bay.