The Balance is Shifting in AI: DeepSeek Takes the Stage

Herkese merhaba. Bugün yapay zeka dünyasında büyük ses getiren Dipsic'i konuşacağız. Arkadaşlar Dipsic nedir ve bu kim tarafından geliştirildi? Ne gibi yenilikler sunuyor ve en önemlisi de ya bu kadar düşük maliyete böyle bir şeyi nasıl ortaya çıkardılar? Hepsini detaylı bir şekilde konuşacağız. Teknoloji dünyası kaynıyor. Bütün piyasalar alt üst oldu. Özellikle teknoloji devi firmaları içinde Nvidia'dan tutun. Apple, Microsoft, Google birçok iş yetmenin hisse senedi düşüyor.

Çünkü bunun ana sebebi Dipsic. Bir Dipsic'e merhaba diyelim ve bu bölümde bu yeni yapay zeka bebeğini araştıralım, konuşalım. Şimdi Dipsic, Çin merkezi bir yapay zeka araştırma laboratuvarı olarak 2023 yılında Li Yang Wenfeng adında bir kişi tarafından kurulmuş. Wenfeng aslında daha önceden finans sektöründe yapay zeka tabanlı ticaret algoritmaları geliştiren High Flyer şirketinin de kurucusu. Adam zamanında böyle bir şirket kurmuş. Ama tam anlamıyla finans sektörüne yönelik yapay zeka çalışmaları yapmış. Sonra yapay zeka alanındaki bilgilerini toplayan bu kişi demiş ki ya ben bu bilgileri Dipsic adı altında yeni bir yapay zeka aracı kurayım ve kullanayım demiş.

Kısa sürede de yani bir yıl kadar sürede arkadaşlar bir yıl bir ay çünkü Kasım'da kuruyor bunu ve Aralık 2024'te de zirveye çıkıyor. Ocak 2025'te tam anlamıyla herkes tarafından öğreniliyor ve konuşuluyor bir anda. Şu anda tabi bazılarınız Dipsic uygulamasına giriş yaptığında ya biz bunu kullanamıyoruz işte henüz indirme seçeneği sunmuyor diyebilir. Çünkü o kadar çok talep var ki dünyanın her yerinden birçok insan şu anda bu uygulamayı kullanmaya çalışıyor. Çünkü neden? ChatGPT arkadaşlar aylık ortalama 20 dolar gibi bir rakam talep ediyor bizden pro sürümünü kullanabilmemiz için.

E haliyle ChatGPT'den daha iyi bir araç ücretsiz bir şekilde bizlere sunulursa ne olacak? Herkes oraya doğru kayacak. Ben ChatGPT'den henüz şu an için çok iyi olduğunu düşünmüyorum. Kullandım da ama Çin'den böyle bir uygulamanın geliştirilmesi ve piyasaya sürülmesi beni şaşırtmadı. Neyse devam edelim konuya. Bu Dipsic'in yapay zeka modelleri ve teknolojisine baktığımızda da bunların ilk büyük projesi Kasım 2023'te piyasaya sürülen Coder adlı model.

Yani Dipsic Coder adlı model. Bu model ilk etapta yazılım geliştiricilere yönelik açık kaynaklı bir kodlama asistanı olarak tanıtılmış herkese. Ve daha sonra Dipsic LLM denilen 67 milyar parametre ile büyük dil modelleri dünyasına giriş yapıyorlar. Asıl olay burada başlıyor. Çünkü dil modellemesine giriş yaptıklarında ChatGPT'nin nasıl ki bugün biz ona bir şey yazdığımızda hızlı bir şekilde bize sonuç odaklı cümleler üretiyor, içerik üretiyor. Aynı o şekilde bir model kurgusuna doğru geçmiş.

Bu da doğal dil işleme konusunda oldukça başarılı sonuçlar vermiş. Bu kadar kısa sürede böyle büyük bir başarı tabii takdire şayen ama arkada birçok soru işareti de beraberinde getiriyor. Ya bunu nasıl yaptılar? Acaba ChatGPT'yi mi kullandılar diye bazı kesimler bunun cevabını merak ediyor. Çünkü birçok insan ChatGPT'yi kullanarak kendi yapay zeka araçlarını geliştirdiler, öğrettiler diyor. Tabii henüz yalanlamadılar bu bilgiyi ama olabilir de sonuçta bu Çin.

Çin denilince haklına geliyor hemen copy-paste geliyor değil mi? Yani hani adamlar çünkü her şeyi kopyalayabiliyorlar yani G kasa Mercedes'i bile kopyaladılar çok hızlı bir şekilde. Bunların kopyalayamayacağı hiçbir şey yok. Dolayısıyla dikkat ederseniz fuarlarda özellikle Çinlilere fotoğraf çekimini yasaklarlar. Bir de metreyle giderler böyle fuarlara. O teknolojik aleti, cihazı ya da aracı her neyse ölçerler.

Adamlar o kadar detaycı. Peki bu detaylı bir şekilde araştırıldığında yani bu model nasıl bu kadar ucuza geliştirilmiş denildiğinde bunlar diyorlar ki optimize edilmiş bir eğitim süreci var diyorlar. V3 modelinin yalnızca 55 günde eğitildiğini söylüyorlar. Bu sektör ortalamasının oldukça altında bir süre. Yani burada yıllar geçmesi lazım bu eğitimler için.

Ama demek ki shortcut bulmuşlar. Donanım seçiminde de modelin seçimi için 2048 adet Nvidia'nın H800 GPU'su kullanılmış. Open AI gibi şirketler çok daha fazla GPU kullanıyorlar. Yani dipsik minimum kaynakla maksimum verimi almayı başarmış. Aslında onu bu kadar popüler yapan konu da bu. Yani bu kadar düşük bütçe, bu kadar düşük kaynakla nasıl bu kadar maksimum verim çıktı elde edebiliyoruz.

Veri verimliliğinde de modelin eğitildiği veri seti 14,8 trilyon token içeriyor. Yani bu da çok düşük bir sayı. Ancak bu verilerin optimize edilmesi eğitimin verimli hale gelmesini sağlamış. Enerji tasarrufu aslında bizi en çok ilgilendiren konu. Çünkü ChatGPT, Google, Meta gibi firmalar, Nvidia gibi büyük firmalar doğayı sömürüyorlar adeta. Yani tamam bugün Instagram'ı kullanmaktan çok keyif alıyoruz.

Google'ı, TikTok'u kullanmaktan çok keyif alıyoruz. Ama unutmayalım ki o hizmetin sağlanabilmesi ve bizim onları kullanabilmemiz için çok fazla sayıda enerjinin üretilmesi gerekiyor. Ve bu da tabii her zaman clean energy dediğimiz temiz enerji yöntemiyle olmuyor maalesef ki. Dipsik de bunu en minimum enerjiyle sağlayabilmiş. Aslında beni en çok sevindiren kısım bu. Belki bu teknolojiyi paylaşırlarsa dünyayla nasıl daha az enerjiyle yüksek verimlilik, maksimum verimlilik elde edebiliriz?

Bu bence insanlık için ve doğa için çok faydalı bir paylaşım olur. Ve işin ilginç kısmı Dipsik çalışanlarına baktığımızda da özellikle kurucusu şöyle bir strateji geliştiriyor. Diyor ki ya diyor ben profesyonel ya da çok fazla tecrübeye sahip kişileri istemiyorum diyor ilk etapta kurulurken. Çin'in çok saygıdeğer üniversitelerinden yeni mezun olmuş hatta öğrenciliği devam eden ancak çok üstün başarılı öğrenci olanları işe alıyorlar. Ve bu kişilerin de misyonunu kullanmaya çalışıyorlar. Yani adam özetle şunu diyor çok fazla iş deneyimi olan ve profesyonel olan kişilerle çalışmayı reddediyorum.

Ben zeki ve yeni mezun olan kişilerle birlikte bu teknolojiyi geliştireceğime inanıyorum deyip başlıyor. Şimdi bu girişimi yapan kişinin tabi sermayesi de var parası da var bir önceki girişimlerinden ama çok sınırlı kaynakla bu teknolojiyi üretiyor. Dipsik'in gelecek planlarını araştırdım bunlar neyi hedefliyorlar diye. En başta kurumsal çözümler, IOT dediğimiz entegrasyonlar ve bulut tabanlı yapay zeka hizmetleri sunmayı hedefliyorlar. Bunu söylüyorlar özellikle düşük maliyetli yapay zeka çözümleri sayesinde birçok farklı sektörde kendine yer bulabilirler bu Dipsik uygulaması. Ve bunun başarısı da yapay zeka dünyasında büyük teknoloji devlerine ciddi bir alternatif sunabileceğini öngörüyor.

Yani chat GPT şu anda tekel değil mi ya? Hepimiz chat GPT'yi kullanıyoruz. Chat GPT'den yararlanıyoruz. Bu arada inanılmaz kolaylıklar sağlıyor bize. Ben asla chat GPT'yi kötülemiyorum yapay zekayı. Ancak böyle bir değişim ve yeniliğe de ihtiyaç vardı.

Çünkü piyasada fiyatı belirleyen tek şirket chat GPT'di. Aylık 20 dolar. 20 dolar belki küçük bir rakam olabilir Amerika'da yaşayan biri için. Ama Amerika dışındaki işte Türkiye gibi ülkelerde 20 dolar yüksek bir rakam chat GPT'yi kullanabilmek için. Ücretsizde de maalesef çok fazla sınırlama var. O sınırlamalardan dolayı %100 verim alınamıyor.

Beni en çok şaşırtan şey de bu Çin'in Amerika piyasasını alt üst etmesinin ne kadar kolay olduğuydu. Yani böyle bir şirketin bu kadar hızlı bir şekilde popüler olması. Ardından teknoloji şirketlerinin ağırlıkta olduğu Nasdaq endeksinde 600 puanın üzerinde değer kaybederek %3'den fazla gerilemesi. Gerilemesi özellikle ABD'li çip üreticisi Nvidia'nın hisselerine baktığınızda %11'in üzerinde. Broadcom'un ise %12'den fazla değer kaybetmesi şaşırtıcıydı. Yani Çin Amerika'ya tam bir güç gösterisi yaptı diyebiliriz.

Diğer teknoloji şirketlerinde de aynı durum söz konusuydu. Zaten dikkat ederseniz finans haberlerine baktığınızda hep böyle kırmızı ekranlar, düşüş ekranları vardı. Özellikle teknoloji şirketlerinin hisselerinde. Tabi bu kadar hızlı bir şekilde yükselen bir firmaya siber saldırı yapılmazsa olmaz. Dipsik bu yükselişin ardından pazartesi günü hizmetlerine yönelik büyük ölçekli kötü amaçlı saldırılar nedeniyle Çin dışından yeni kullanıcı kayıtlarını geçici olarak sınırlandırdı. Hani az önce dediğim olay vardı ya giriş yaptığınızda kullanamıyor olabilirsiniz.

Çünkü çok popüler oldu ve inanılmaz saldırılara maruz kaldıklarını söylüyorlar. Şirket saldırılarının etkilerini en azı indirmek için çalışmalarını hızlı bir şekilde sürdürüyor. Önümüzdeki günlerde de tekrardan kullanıcı kayıtlarını açacaklarını söylediler. Hala Apple Store'da ve Google Play'de en çok indirilen mobil uygulamalar listesinde birinci sırada dipsik geliyor. Arkadaşlar hepimize hayırlı olsun bu yeni uygulama diyelim yapay zeka uygulaması. Yapay zeka hayatımızda birçok şeyi değiştirecek.

Değiştirmeye başladı bile. Bakalım ilerleyen günlerde neler olacak Çin ve Amerika arasında diyorum. Bu haftaki podcast bölümünü bitiriyorum. Bundan sonra her hafta salı günleri podcastleriniz hazır. Bildirimleri açmayı unutmayın. Apple Podcast'ta, Spotify'da ve çok güzel bir haberi paylaşacağım.

YouTube'da beni takip etmeyi unutmayın. Ben Faruk Toprak. Görüşmek üzere. Hoşçakalın.