Business Graduate or Programmer? Which Majors Are Dominating Digital Marketing in Turkey?

Bugün herkesin merak ettiği bir konuyu konuşmak istiyorum. Bana hep şu soruluyor, deniliyor ki Ya Faruk Hocam, ben dijital pazarlama üzerine kariyer hedefliyorum. Hangi bölümü okumalıyım? Bakın bu soruyu soranlar daha lisedeler, üniversitede bile değiller. Üniversitede olanlar da şunu soruyor.

Ya Faruk Hocam, ben dijital pazarlamada çalışmak istiyorum. Kendi ajansımı kurmak istiyorum. Ama şu anda ben kimyacılık üzerine okuyorum. Sizce yapabilir miyim ya da bölümümü değiştirmeli miyim? diye soranlar da oluyor. Sevgili arkadaşlar, bugün dijital pazarlamada çalışanlar genellikle hangi bölümden mezun?

Ben de dahil bunu açıklayacağım size. Ve ben bu sektöre uygun muyum sorularının cevaplarını sizlerle paylaşacağım. Bölüm boyunca sizlere veriler aktaracağım, verilerle konuşacağım. Ve hem de neden bazı bölümlerden çıkanların dijital pazarlamada daha aktif olduğunu sizlere anlatacağım. Hepiniz hoş geldiniz Türkiye'de dijital pazarlama podcastine. Ben Faruk Toprak.

Şimdi kaynağım şu, LinkedIn Türkiye verileri 2023 yılı, eleman.net kariyer raporları ve TOBB dijital pazarlama istihdam verisi. Bakın verilerim bunlar. Birinci sırada, yani yüzdelik olarak pastadaki en büyük dilime sahip olan bölüm, üniversite bölümü. Sizce hangisi? Şöyle biraz düşünelim. Dijital pazarlamada çalışıyor bu kişiler.

Ya da pazarlama sektöründe pazarlama departmanında çalışıyorlar. Arkadaşlar, pastadaki en büyük dilime sahip bölüm işletme mezunları bayılıyor dijital pazarlama alanında çalışmaya, pazarlama sektöründe çalışmaya ve pastadaki dilimi yüzde 22. Bakın çok yüksek. Reklamcılık bölümü değil ha, işletme bölümü. Bu arada küçük bir not, ben de işletme mezunuyum. Hatta yüksek lisansımı da Marmara Üniversitesi'nde, Sosyal Bilimler Enstitüsü'nde yaptım.

Finansal piyasalar ve yatırım yönetimi üzerine yaptım. Birincilik de bitirdin. Ama dijital pazarlama sektöründeyim, pazarlama alanındayım. Geniş müfredat, özellikle bu bölümden mezun olduğunuzda, bu bölümün geniş müfredatında pazarlama var, finans var, yönetim var, girişimcilik dersleri var. E bu dersler kişiye ilham katıyor. Özellikle pazarlama tarafında.

Bu bölümden mezun olanlar dijital dünyada hem reklam yönetimi hem de strateji geliştirmede yer bulabiliyorlar. Özellikle dijital kampanya bütçelerini iyi analiz edebiliyorlar. İşletme bölümü birçok pazarlamacının mezun olduğu bölüm. İşletmeler de özellikle bu bölümden mezun olanları tercih ediyor diyebilirim. Mesela ben ajansta dijital pazarlamacı ilanı çıktığımda uzman yardımcısı ya da uzman işletme bölümünden mezun olanlara ne yalan söyleyeyim şöyle bir tık daha öncelik veriyorum. Ama CV'sini inceleme önceliği veriyorum.

Tabi CV'yi inceledikten sonra ikinci aşama nedir? Görüşme, mülakat. Asıl önemli olan o. Geçmişi, mülakattaki performansı ve bilgi düzeyi bunlar çok önemli konular bölümden ziyade. Bölüm kapıyı açar ama o kapıdan giren herkes başarılı olmayacaktır. O kapıdan girenler sadece ondan sonraki süreçteki performansına dayalı hareket ederler.

Onun da bölümle alakası yok. O biraz kişinin geçmişiyle ve deneyimiyle alakalıdır. Pastadaki en yüksek paya sahip olan bölüm işletmeydi. İkinci dilime sahip olan bölüm ise geliyor. İletişim fakültesi, halkla ilişkiler ve reklamcılık %18. Bakın %18 ikinci dilim bu bölüme ait.

Neden bu bölüm? Çünkü kreatif düşünce bunlarda. Marka dili oluşturma bunlarda. Metin yazarlığı bunlarda ve PR yönetimi bunlarda. Özellikle sosyal medya ve içerik üretimi tarafında çok aktifler bu bölümden mezun olanlar. Ve bizim storytelling dediğimiz görsel iletişim gücünün çok yüksek olduğu kişilerdir bu kişiler.

Hikayeleştirmede yani çok çok başarılılardır. Ve birçok marka hikayeleştirme sever ve ister. Yani storytelling ister. Marka için hikayeleştirme oluşturalım. Ürün için storytelling oluşturalım derler. Öyle taleple gelirler.

Ve bu bölümden mezun insanlar da bunu çok daha başarılı bir şekilde yaparlar. %18 ile iletişim fakültesi, halkla ilişkiler ve reklamcılık geldi. Üçüncü sırada da bilgisayar mühendisliği ve yazılım geliyor. Bunun pastadaki dilimi ise %12. Özellikle SEO yani Search Engine Optimization ve SEM yani Search Engine Marketing. Kısımlarında analitik zekaya sahip oldukları için çok başarılılar.

Veri analiti, grow hacking, otomasyon gibi konularda oldukça başarılılar. Genelde teknik alt apıyı kurarlar. CRM gibi müşteri ilişkileri yönetim programlarını kurarlar. Kurarlar tüm süreçleri iyi yönetirler ve web optimizasyonlarında da görev alırlar. Web sitesi optimizasyonlarında tabi bunu sadece web sitesi demeyelim mobil uygulama optimizasyonlarında da görev alırlar. Yani dijitalde teknik bilgileri çok yüksek olduğu için bizlere çok faydası olur.

Özellikle şimdi ben bu bölümde kariyer hedefleyen herkese şunu diyorum. Önce platformları öğrenin. Platformlardan sonra kampanya kurgu süreçlerini öğrendikten sonra artık işin teknik kısmına geçin. GTM dediğimiz yani Google Tag Manager, Google Analytics, eventler, olaylar dediğimiz daha teknik ve yazılımsal konuları öğrenin derim. Özellikle raporlama çok çok önemlidir. Analitik zekası iyi olanlar bunu hızlı kavruyor.

Özellikle mühendislik gibi bölümlerden mezun olanlar ya da yazılım gibi bölümlerden mezun olanlar bunu daha hızlı kavrayıp hayata geçirebiliyorlar. Dördüncü sırada da benim çok sevdiğim bir bölüm geliyor. 8'lik bir dilime sahip pastada. Ve ben bu bölüm için tekrar okumak istiyorum. Bu bölüm nedir? Psikoloji ve sosyoloji.

Ve ben gerçekten psikoloji üzerine yüksek lisans yapmayı hedefliyorum. Hatta geçen gün birkaç üniversiteyle görüştüm. Buna yönelik tekrar işte bazı sınavlara girmem gerekiyor. Ve eğer psikoloji üzerine yüksek lisans yapabilirsem çok daha ileri bir seviyeye geleceğimi düşünüyorum. Peki neden Faruk Hocam psikoloji? Niye yazılım değil?

Zaten yazılım bilgim var ama psikolojinin ana temel sebebi şu arkadaşlar. Hani biz hep konuşuyoruz ya hedef kitle hedef kitle. Bakın hedef kitleyi çok iyi analiz edebiliyor olmanız lazım. Ürünü doğru kişiye pazarlıyor olmanız lazım. Her satışçının bugün siz bir kampanya kuruyor olabilirsiniz ama siz de birer satışçısınız. Ve doğru bir iyi bir satışçı olabilmek için karşınızdaki insanı eyleme geçirmeniz lazım.

Bu kimin sözüydü? Sevgili hocam Sinan Ergin'in sözüydü. Hep şunu derdi bana. Karşındaki kişiyi, tüketiciyi, eyleme geçirebiliyorsan ya da müşteriyi, potansiyel müşteriyi işte o zaman doğru bir, başarılı bir satışçı olmuşsundur derdi. Haklı da. Yani biz bunu bugün dijitalde yapıyor olsak bile, kampanyayı ya da reklamı dijitalde çıkıyor olsak bile o reklamı gören insanı ben eyleme geçirebilmeliyim.

O reklamın üzerindeki CTA'lar dediğimiz call to action'lar, harekete geçirici mesajlar ya da reklamda vermek istediğim mesajı doğru bir şekilde, doğru bir tasarımla görsel ve işitsel aktarabilirsem o müşteriyi ben harekete geçirebilirim. Burada da psikoloji devreye giriyor. Tüketici davranışı, motivasyon, ikna teknikleri, bakın az önce saydıklarım ve tabii ki de UX yazım gibi alanlara katkı sağlıyor. Tasarımsal alanlara. Reklamlarda kullandığımız renklerin bile insanlar üzerinde psikolojik etkileri vardır. Bakın Amazon'un o sepete ekle butonu ya da satın al butonu, o butonların renkleri ya da trend yoldaki o butonların renkleri böyle bir gecede gelmemiştir.

Onun üzerine defalarca kez araştırma ve optimizasyon yapıp hangi renk daha çok satın alıma yönelik gibi araştırmalar yapıp sonra o renklere karar vermişlerdir. Ve dikkat edin hiçbirinde tek tip renk kullanılmamıştır. Hep böyle gradient dediğimiz akışkan renkler ve birden fazla renk tonlarının olduğu renkler kullanılmıştır arka planda. E bu da nöropazarlama alanına giriyor. Değil mi? Zaten psikoloji ve sosyolojideki en güçlü taraf kullanıcı deneyimi tasarımı ve nöropazarlama alanlarındaki güçlü etkileri. Dolayısıyla bu alanlarda da tabii kendimizi geliştirebilmek için psikoloji ve sosyoloji üzerine eğitimler almamız gerekiyor.

Tekrar o bölümü okuyamasanız bile bazılarınız için en azından bu alanla ilgili kitapları okuyarak kendinizi geliştirebilirsiniz. Bu da tekrar hatırlatalım pastada %8'lik dilime sahip. Gelelim şimdi 5. alana %10'luk kısmı. Arkadaşlar pastada %10'luk dilime sahip olan bölüm de grafik tasarım, görsel iletişim ve yeni medya. Bu bölümlerden mezun olanlar dijital pazarlamaya yöneliyorlar. Peki neden?

Ya da hangi alanlarda başarılı olabiliyorlar? Bir, kesinlikle kreatif içerikler. Tabii yani adamın işi zaten grafik tasarım, görsel iletişim ve yeni medya. Kreatif içeriklerde çok iyiler. Sosyal medya tasarımlarında çok iyiler. UI tasarımlarında çok iyiler.

Ve markanın dijital yüzünü oluşturan ekipler genelde bunlardır. Hani kurumsal kimlik oluşturalım deriz ya marka için. Okurumsal kimliğin hangi bölümden mezunlarla daha iyi oluşturabiliriz? Tabii ki de grafik tasarım, görsel iletişim ve yeni medya bölümlerinden mezun olan arkadaşlarla birlikte daha iyi ve daha güçlü oluşturabiliriz. Şimdi ben böyle madde madde saydım. Totalde de %70'lik dilimi konuştuk.

Pastadaki %70'lik dilimi. Geriye kalan %30 ise çeşitli alanlardan işte hukuk, mimarlık, dil bölümleri, mühendislik ve hatta kimya mezunları bile yer alıyor diyebiliriz. Dijital pazarlama alanında çalışan ve üniversitedeki bölümleri konuştuk. Ya da dijital pazarlama üzerine kariyer hedefliyorsunuz. Şu anda bu saydığım 5 bölümün dışında bir bölümde okuyorsanız arkadaşlar merak etmeyin. Hayat sizi istediğiniz alana bir noktada çekecektir.

O yüzden siz alanınızda başarılı olun, eğitiminizde başarılı olun, kendinizi geliştirin. Ama mesela şimdi şu örneği de vermek istiyorum. Ben şimdi Acun Medya Akademi'de eğitim veriyorum. Eğitimi de ben üniversite öğrencilerine veriyorum bir bölümde. Bu öğrencilerin bazıları İngilizce okuyor, bazıları pazarlama okuyor, bazıları işletme okuyor. Çok farklı farklı bölümden öğrenciler.

Ama ne yapmışlar? Acun Medya Akademi'deki dijital pazarlama eğitimlerine başvurmuşlar kendilerini geliştirmek için. Ve her hafta belirli bir gün ve belirli bir saatte gelip benden dijital pazarlama eğitimleri alıyorlar. E dolayısıyla farklı bir bölümden mezun olsalar bile hop dijital pazarlama cepte. Neden cepte? Çünkü kendilerini geliştiriyorlar.

Yani size önerim şu mutlaka dijital pazarlama da bir kariyer hedefliyorsanız ya da halihazırda dijital pazarlama da çalışıyor olsanız bile çok fazla sayıda eğitim var. Mutlaka bu eğitimlere de göz atmanızı öneririm. Bu bölüm mezunları neden dijital pazarlamayı seçer? Bunu da konuşalım. Arkadaşlar gelişen bir sektör dijital pazarlama. Türkiye'de e-ticaret hacmi 2023 yılında 1.85 trilyonu aşmış.

Bakın TÜBİSAT verisidir bu. 2023'te 1.85 trilyon TL'yi aşmış. Rakama bak. Bir diğer önemli madde ise esnek ve yaratıcı alan. Freelance çalışma imkanı tanır, ajans teneyimi imkanı tanır ve remote iş imkanları cazip gelir. Örneğin siz Kastamonu'da yaşıyorsunuzdur ama İstanbul'daki bir ajansla anlaşıp çalışabilirsiniz.

İstanbul'a gelmenize bile gerek yok. Dolayısıyla dijital pazarlamanın böyle güzel bir etkisi de var. Mesela bizim SEO ekibimizden bir arkadaşımız Dubai'de yaşıyor. Bakın Türkiye'de değil Dubai'de yaşıyor. Dolayısıyla farklı ülkelerdeki işlere de başvuru yapabilirsiniz. Bir diğer özellik de kariyer geçiş kolaylığı.

Eğitim programları, sertifikalarla birlikte yani kendinizi geliştirerek değiştirmek mümkündür. Bu sektöre adım atabilirsiniz. Bir diğeri teknolojiyle iç içesiniz. Özellikle yeni nesil Z kuşağı teknolojiyi çok aktif kullanıyor. Bu alanda kolaylıkla adaptasyon sağlayabilirsiniz. Son olarak da yüksek talep.

Yüksek talepten neyi kastediyorsunuz hocam? Google Ads, meta reklamları, SEO uzmanları, e-posta pazarlama yöneticileri gibi rollere inanılmaz derecede ihtiyaç var ve artıyor. Dolayısıyla dijital pazarlama alanına girdiğinizde bu alanlarda da kendinizi geliştireceğiniz için her zaman bir ihtiyaç olacak ve ihtiyaca karşılık olarak da siz kendinize bir iş bulabileceksiniz. Peki şimdi konuştuk, bölümleri konuştuk, bu bölüm mezunları neden dijital pazarlamayı tercih eder bunu konuştuk. Biraz da şeyi konuşalım istiyorum.

Kimler dijital pazarlama alanında kariyer yapmalı? Yani hocam freelance çalışma imkanı var çok iyi ben burada çalışayım değil. Bakın arkadaşlar 5 madde sayacağım. 5 madde de sizde varsa lütfen kariyer hedefleyin. Yoksa da geliştirin. Yani yoksa da kariyerinizi hedeflemeyin gibi bir şey kullanmam asla.

Negatif konuşmak istemiyorum ve zihninizi o şekilde kodlamak istemiyorum. Ama bu 5 madde önemli. 1- Mutlaka analitik düşünmeniz gerekiyor. Rapor okumayı, veri analizini sevmelisiniz. Özellikle Google Analytics ve Meta Ads Manager kısmında raporları hızlı, pratik ve kolay bir şekilde okuyabilmelisiniz. Analitik düşünme yeteneği çok önemli.

En iyi kampanyayı kursanız da sonuçlarını okuyamazsınız eğer maalesef bir işe yaramaz. 2- Yaratıcı olmalısınız. Bundan kastım şudur, görsel içerik üretmekten, metin yazmaktan keyif almalısınız. Tamam yapay zeka bugün bize metni yazıyor ama görsel içerik üretim konusunda da ya da metin yazım konusunda da sizin yapay zekaya prompt vermeniz lazım, bilgi vermeniz lazım. Dolayısıyla yaratıcılık her zaman sizde. İşi yapan sadece yapay zeka.

Aynı şekilde ajansta zaten içeriği, görsel içeriği, grafik tasarımcı üretecek ama ona birifi verecek olan sens. 3- İkna kabiliyeti yüksek olanlar, birçok insan bu maddeden eleniyor diyebilirim. İkna kabiliyetiniz yüksek değilse arkadaşlar hemen eğitim alın. NLP eğitimi alın. Özellikle ikna kabiliyetinden kastım şu, reklam metinleri, landing page yazıları, e-posta kampanyaları gibi alanlarda ikna tekniklerinin kullanılması. Yani ikna kabiliyeti çok önemli.

4- Meraklı ve sürekli öğrenenler. Arkadaşlar dijital pazarlamada kariyer hedefliyorsanız meraklı olmalısınız ve sürekli öğrenmeye açık olmalısınız. Çünkü her ay yeni algoritmalar, yeni platformlar, yeni araçlar geliyor. Özellikle yapay zeka ile birlikte bu daha da hızlanmaya başladı. No code dediğimiz yani yazılım bilmenize gerek kalmadan, yazılıma ihtiyaç duymadan ara entegratörlerle, araçlarla birlikte sektör yeniden şekilleniyor. Dolayısıyla sizin buna adapte olmanız lazım.

5- Bence bu her alanda ve bölümde var. Takım çalışmasına yatkın olanlar. Çünkü pazarlama yalnız yapılan bir iş değildir. Kreatif, içerik, medya satın alma, teknik ekiplerle sürekli iletişime geçmek gerekir. Bu 5 madde önemli. Özellikle dijital pazarlama da başarılı olmak istiyorsanız.

Evet şimdi ben dijital pazarlama üzerine çok bence uzun ve detaylı bir bölümü hazırladığımı düşünüyorum. Şu anda okuduğunuz bölüm ne olursa olsun herkesin katkı sağlayabileceği bence sürekli gelişen bir alan dijital pazarlama. Eğer ki bu bölümü beğendiysen lütfen paylaşmayı unutma. Haftaya salı günü yeni bir bölümle tekrar sizlerle olacağım. Instagram'da frktprk kullanıcı adım bana soru, görüş ve öneri tüm paylaşımlarını yapabilirsin. Lütfen Spotify'da, Apple Podcast'ta ya da bunu YouTube'da dinliyorsan beni takip etmeyi unutma.

Salı günü tekrardan çok güzel bir bölümle ve yeni bir ayla, Mayıs ayıyla sizlerle sevgiyle buluşmak diliyle diliyorum. Çok iyi bakın kendinize, hepinize çok başarılı bir kariyer diliyorum. Hoşçakalın. Bye bye.